N_t = N₀·2ⁿ · n = (log N_t − log N₀) / 0,301 · g = (t − t₀) / n
Pha: tiềm phát (lag) → log → cân bằng → suy vong; thế hệ E. coli ~20 phút
CFU/mL = số khuẩn lạc / (thể tích cấy mL × độ pha loãng) · đếm đĩa 30–300 khuẩn lạc
Hemocytometer: 1 mm² × 0,1 mm = 10⁻⁴ mL · Petroff-Hausser: 1 mm² × 0,02 mm = 2×10⁻⁵ mL
OD = 2 − log %T · OD > 0,7 → pha loãng lại · MPN: 3 hoặc 5 ống lặp → tra bảng
Nhiệt: ưa lạnh <15 °C · ưa ấm 25–40 °C · ưa nhiệt 50–60 °C · cực ưa nhiệt >80 °C · halophile cực đoan 15–30% NaCl
Oxy: hiếu khí bắt buộc (SOD + catalase) · tùy nghi (SOD + catalase) · chịu oxy (SOD) · kỵ khí bắt buộc (không có)

D-value = thời gian giảm 90% (1 log) · t = D × (log N₀ − log N) · 12D đồ hộp (C. botulinum)
Autoclave 121 °C · ~15 psi · 15 phút · Tủ sấy 170 °C · 2 h · UV ~260 nm (dimer thymine)
Thanh trùng sữa: 63 °C/30 phút · HTST 72 °C/15 s · UHT 140 °C/<1 s
Lọc 0,22–0,45 μm · HEPA 0,3 μm · Glycerol 10–30% ở −70 đến −95 °C · đông khô ≥10 năm

Gram+: peptidoglycan dày, teichoic acid · Gram−: mỏng, màng ngoài LPS (lipid A = nội độc tố), porin, chu chất
Peptidoglycan: NAG–NAM β-1,4 (lysozyme cắt) · tetrapeptide L-Ala, D-Glu, DAP/L-Lys, D-Ala · penicillin chặn transpeptidase
Archaea: pseudomurein (NAT, β-1,3) · lipid liên kết ether · Nội bào tử: dipicolinic acid + Ca²⁺
Nấm men: thành glucan + mannan (+ chitin ở vết chồi) · S. cerevisiae 16 NST · chu trình Krebs/acetyl-CoA: 2 CO₂, 3 NADH, 1 FADH₂, 1 ATP

Chi -virus · họ -viridae · bộ -virales · HHV-1/2 mụn rộp, 3 thủy đậu, 4 mono, 5 CMV, 6/7 roseola, 8 Kaposi
Tan: phage độc (T4) · Tiềm tan: phage ôn hòa (λ) → prophage · viroid RNA trần 300–400 nt · prion = protein
PFU/mL = số plaque / (thể tích × độ pha loãng)
Bergey cũ (1980–84): 4 tập (Gram−, Gram+, còn lại + archaea, actinomycetes) · mới: 5 tập theo 16S
Enterobacteriaceae oxidase âm · Escherichia/Enterobacter/Citrobacter lên men lactose; Salmonella/Shigella không
Marker: 16S (vi khuẩn), 18S (nhân thực), ITS (nấm), rpoB · Identity = giống/độ dài căn chỉnh · Query cover = phủ/độ dài query

SCP: protein 60–82% · nucleic acid tảo 3–8%, nấm 7–10% · C:N = 10:1 · cơ chất 45–75% chi phí · Pekilo = Paecilomyces variotii
Y_X/S = ΔX / ΔS · Ethanol: C₆H₁₂O₆ → 2 C₂H₅OH + 2 CO₂ · lý thuyết 0,511 g/g · % lý thuyết = Y/0,511
Azolla: K. marxianus 26,8 g/L (Y 0,43), dùng cả glucose + xylose · S. cerevisiae chỉ glucose
Penicillin: 6-APA = thiazolidine + β-lactam · phenylacetic acid → penicillin G · fed-batch hiếu khí 25–27 °C · chiết pH 2–2,5 → dung môi → pH 7–7,5
Thu hồi chung = tích hệ số từng bước · khối lượng = nồng độ × thể tích